Skala, liniowy czy ryczałt - jak policzyć to na własnych liczbach

Trzy zmienne, które decydują

Porównanie form opodatkowania sprowadza się do trzech liczb: przychodu, kosztów oraz składki zdrowotnej. Stawka podatku jest tylko jednym elementem - przy ryczałcie nie odliczasz kosztów, ale płacisz stałą, z góry znaną składkę zdrowotną. Przy skali i podatku liniowym koszty obniżają podstawę, jednak składka zdrowotna rośnie razem z dochodem.

Im wyższy udział kosztów w przychodzie, tym mniej opłacalny staje się ryczałt. Odwrotnie: przy działalności usługowej z niskimi kosztami i stawką 8,5% lub 12% ryczałt bywa najtańszy nawet przy wysokich przychodach.

Skala podatkowa

Stawka 12% obowiązuje do 120 000 zł podstawy, powyżej tego progu 32%. Kwota wolna działa przez kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 3 600 zł rocznie. Składka zdrowotna to 9% dochodu i nie podlega odliczeniu. Skala pozwala korzystać z ulg, których nie ma w pozostałych formach: wspólnego rozliczenia z małżonkiem, ulgi prorodzinnej czy rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Podatek liniowy

Jedna stawka 19% niezależnie od wysokości dochodu. Składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu i można ją częściowo odliczyć od podstawy opodatkowania w ramach rocznego limitu. Liniowy zwykle wygrywa przy dochodach wyraźnie przekraczających drugi próg podatkowy, o ile nie korzystasz z ulg zarezerwowanych dla skali.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Podatek liczysz od przychodu, bez pomniejszania o koszty. Stawki zależą od rodzaju działalności: 8,5% dla większości usług, 12% dla usług IT, 14% dla części usług medycznych i inżynieryjnych, 15% dla doradztwa i reklamy. Składka zdrowotna jest zryczałtowana i zależy od progu przychodu - 60 000 zł i 300 000 zł rocznie - a połowę zapłaconej składki odliczasz od przychodu.

Jak to policzyć u siebie

Weź przychód i koszty z ostatnich dwunastu miesięcy, dodaj planowane zmiany na kolejny rok i przelicz wszystkie trzy warianty. Nasz kalkulator na stronie głównej robi to na Twoich danych i pokazuje pełne obciążenie: podatek, składkę zdrowotną i składki społeczne.

Pamiętaj o terminie. Zmianę formy opodatkowania zgłasza się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskano pierwszy przychód w danym roku.

Jeżeli różnica między dwoma wariantami jest mniejsza niż kilka tysięcy złotych, warto uwzględnić czynniki poza podatkiem: prawo do ulg, planowany kredyt hipoteczny i przewidywalność miesięcznych obciążeń.